Renkli iþlemeli tabaklara ve tavalara dikkat
ZEYNEP KAÇMAZ - ZAMAN GAZETESÝ Fýrat Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü'nden Prof. Dr. Mehmet Yaman, renkli iþlemeli tabaklarda asitli ve tuzlu gýdalarýn uzun süre bekletilmesi halinde, bu mutfak gereçlerinin kurþun ve kadmiyum açýsýndan tehlikeli olduklarýný belirtiyor. Gýda mühendisi Sedat Kuru da tahta mutfak malzemelerinin bulaþýk makinesine atýlmamasýný söylüyor.
Porselen tabaklar, teflon tavalar ve tahta gereçler evlerden eksik edilmeyen, yemek yaparken yokluðunun hissedildiði mutfak malzemeleridir. Bu ürünlerin kullanýmý esnasýnda yapýlan birtakým yanlýþlar saðlýðýmýza ciddi zararlar veriyor. Fýrat Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü'nden Prof. Dr. Mehmet Yaman, renkli iþlemeli tabaklarda salçalý yemek gibi asidik ve turþuya benzer tuzlu gýdalarýn uzun süre bekletilmesi halinde bu mutfak malzemelerinin kurþun ve kadmiyum yönünden tehlikeli olduklarýný belirtiyor.
Prof. Dr. Mehmet Yaman, çatal kaþýklarýn genellikle paslanmaz çelikten yapýldýðýný belirtiyor. Bazýlarýnýn da gümüþ kaplama olduðunu dile getiren Yaman, daha ucuz bazý türlerde ise paslanmaz olmayan yumuþak çelikten bir metal üstüne sýrasýyla krom, bakýr, nikel ve krom kaplandýðýný aktarýyor. Yaman, bu türdeki kaplamalý bir kabýn çizilmesi ve asidik veya tuzlu gýdalarla uzun süre temasý halinde risk oluþturduðunu belirtiyor. Yaman, "Bu çeþitteki renkli iþlemeli kaplarda yoðurt, salçalý yemek ve sirke gibi asidik ve turþu gibi tuzlu gýdalarýn uzun süre bekletilmesi halinde, bu mutfak gereçleri kurþun ve kadmiyum yönünden tehlikeli olabilmektedir. Bu metalik boyalar sýr tabakasýyla sýrlanýyorsa da kullanýma baðlý olarak aþýnma sonucu risk artmaktadýr." diyor.
Prof. Dr. Mehmet Yaman yönetiminde yapýlan bir yüksek lisans çalýþmasýnda analize tabi tutulan çok sayýda tabaðýn birçoðunda risk gözlenmese de markalý ve markasýz bazý tabaklarda kadmiyum, kurþun gibi zararlý kimyasallarýn asitli gýdalarý temsil eden asitlerde bekletildiðinde bulaþtýðý ortaya çýktýðý tespit edildi. Kadmiyum, kanserojen kimyasal bir madde iken kurþun, çok fazla toksin içeriyor, beyin fonksiyonlarýný bozuyor ve IQ deðerini düþürüyor.
Boþ teflon tavayý ocakta ýsýtmayýn
Prof. Dr. Mehmet Yaman'a göre yapýþmaz teflon (politetrafloro etilen) tavalarýn bir kýsmý 230 oC'den itibaren kanserojen bir kimyasal olan perflorooktanik asit (PFOA) yayabiliyor. Sýcaklýðýn 350 oC'yi geçmesi durumunda bu kimyasaldan kaynaklanan risk ise kesin. Boþ teflon tavanýn ocakta ýsýtýlmasý durumunda da bu sýcaklýða ulaþýlýyor. Böylece, PFOA zararlý kimyasalý tavadan gýdaya ve havaya bulaþýyor. Bu da kiþinin baðýþýklýk sistemini bozuyor.
Gýda mühendisi Sedat Kuru ise tahta mutfak gereçlerinin bulaþýk makinesine atýlmamasý gerektiðini söylüyor. Kuru, buna sebep olarak da yüksek sýcaklýkta tahtanýn direncinin azaldýðýný, ayrýca deterjan kimyasalýnýn tahtaya nüfuz edip daha sonra yemeðe geçmesini gösteriyor.
