Ýnternetin hastasýyýz
(AA) --
Þenormancý, hastane baþhekimliðinde düzenlenen, internet baðýmlýlýðýna iliþkin sohbet toplantýsýnda yaptýðý konuþmada, internet baðýmlýlýðý tanýmý için online geçirilen zamanýn profesyonel amaçlý ve gerekli bir kullaným olmamasý gerektiðini söyledi.
Kliniðe baþvuranlara iliþkin olarak Þenormancý, þu bilgileri paylaþtý:
"Kliniðimize 20'li yaþlarda gençler geliyor. Önemli kýsmý sadece internet yüzünden okulu býrakmýþ. Gençler daha çok binlerce kiþinin ayný anda oynadýðý 'devasa çok oyunculu çevrim içi rol yapma oyunlarý'na (MMPORG) yöneliyor. Örneðin birisi 'Rekorum 72 saat bilgisayar baþýndan hiç kalkmamak' diyor. Halbuki uzun süre hareketsiz oturmak, emboli riski yaratýyor. Uzakdoðu'dabu tür 10'un üzerinde vaka var. Genelde hastalarý yakýnlarý getiriyor çünkü kendileri kabullenmiyor. Diðer baðýmlýlýklarda da gördüðümüz gibi 'Asýl bir X aðabey var, bir de onu görseniz' diyorlar. Ailesi kýsýtlama getirdiðinde, bilgisayarý geri almak için annesine, babasýna býçak çekenler oluyor. Ailesi
bilgisayarýn fiþini sakladýðýnda, babasýnýn cep telefonundan girip çok yüksek telefon faturalarýna neden olanlar var. MMPORG'larla çocuklarý 12 yaþýna kadar hiç tanýþtýrmama tavsiyesinde bulunuyoruz." Baðýmlýlýk kriterleri Özellikle ergenlerin bütün baþarý algýlarýný, kiþilik saygýlarýný bir oyun üzerinden gerçekleþtirebildiðini belirten Þenormancý, internet baðýmlýlýðýný tanýmlayan 8 ölçütü þöyle sýraladý: - Ýnternet ile ilgili aþýrý zihinsel uðraþ (sürekli olarak interneti düþünme, internette yapýlan aktivitelerin hayalini kurma, internette yapýlmasý planlanan bir sonraki etkinliði düþünme, vb) - Ýstenilen keyfi almak için giderek daha fazla oranda internet kullanma ihtiyacý duyma - Ýnternet kullanýmýný kontrol etme, azaltma ya da tamamen býrakmaya yönelik baþarýsýz giriþimlerin olmasý - Ýnternet kullanýmýnýn azaltýlmasý ya da tamamen kesilmesi durumunda huzursuzluk, çökkünlük veya kýzgýnlýk hissedilmesi - Baþlangýçta planlanandan daha uzun süre internette kalma - Aþýrý internet kullanýmý nedeniyle aile, okul, iþ ve arkadaþ çevresiyle sorunlar yaþama, eðitim veya kariyer ile ilgili bir fýrsatý tehlikeye atma ya da kaybetme - Baþkalarýna (aile, arkadaþlar, terapist, vb) internette kalma süresi ile ilgili yalan söyleme - Ýnterneti sorunlardan kaçmak veya olumsuz duygulardan (örneðin, çaresizlik, suçluluk, çökkünlük, kaygý) uzaklaþmak için kullanma Bu kriterlerden 5'inin bulunmasý durumunda baðýmlýlýktan söz edilebileceðini söyleyen Þenormancý, baðýmlýlýk tanýmýný çok fazla geniþleterek, her þeyi kolaylýkla baðýmlýlýk kapsamýnda deðerlendirmenin de tehlikeli olacaðýný vurguladý. "Ýnternet baðýmlýlýðý, baþka hastalýklarla eþ zamanlý ortaya çýkabiliyor" Hastane Baþhekimi Doç. Dr. Erhan Kurt da, altta yatan depresyon, kiþilik bozukluklarý gibi bazý psikiyatrik durumlarýn, internet baðýmlýlýðýna yatkýnlaþtýrýcý unsurlar olarak dikkati çektiðini belirterek, baðýmlýlýðýn çoðunlukla bu hastalýklarla eþ zamanlý olarak ortaya çýktýðýný vurguladý.
Bazý insanlarýn genetik olarak baðýmlýlýða yatkýnlýðý bulunduðunu hatýrlatan Kurt, özellikle ergenlik dönemindeki internet baðýmlýlýðýnýn, çocuklarýn bütün varoluþunu bu kanaldan gerçekleþtirmesine neden olduðunu ifade etti. Kurt, bunun sosyal geliþimi, dil geliþimini, akran iliþkilerini olumsuz etkilediðini, bu durumda çocuklara sosyal hayat için gerekli becerileri sýfýrdan kazandýrmak için çalýþtýklarýný söyledi. Ýnternet baðýmlýlýðý konusunun, herkesin kolayca söz söyleyebileceði bir alan olduðunu belirten Kurt, çok ehil olmayan bazý danýþmanlýk ofislerinin bu konularda çalýþmalar yapabildiðini ancak o kiþilerin birçok vakayý gözden kaçýrma ihtimali bulunduðunu anlattý. "Tedavide asla mutlak yoksunluk hedeflemiyoruz çünkü gerçekçi deðil" Ýnternet Baðýmlýlýðý Polikliniðinden Dr. Ramazan Konkan ise, internet baðýmlýlýðýnýn bazý alt gruplarý da bulunduðunu ifade ederek, bazý kiþilerin sadece internette oyun oynadýðýný ve e-posta adresi bile bulunmadýðýný ya da aslýnda kumar baðýmlýsý olan bir kiþinin bu baðýmlýlýðý doyurmak için interneti kullanabildiðini anlattý. Baðýmlýlýðýn tedavisi için kiþinin internet üzerindeki kontrolünü artýrmaya çalýþtýklarýna iþaret eden Konkan, oyun sektörüne bakýldýðýnda ise internet baþýndan hiç kalkýlmamasýnýn teþvik ettiðini, uzak kalýnan sürelerin oyunlarda kayýp anlamýna geldiðini söyledi. Ramazan Konkan, öðretmen bir hastalarýnýn bütün derslerini tek güne sýkýþtýrdýktan sonra geri kalan tüm zamanýný internet üzerinde sosyal aðlara ayýrdýðýný dile getirdi. Tedaviye iliþkin de bilgi veren Konkan, þöyle konuþtu: "Ýlk önce kiþinin öyküsünü alýyoruz. Nerede, ne zaman, ne kadar internete giriyor? Ýþini, derslerini etkiliyor mu? Aile iliþkileri nasýl etkileniyor? Buna benzer sorular soruyoruz. Sonrasýnda nereden baþlayacaðýmýza karar veriyoruz. Baðýmlý olduðunun hiç farkýnda deðilse, önce farkýndalýk kazandýrmaya çalýþýyoruz. Deðiþim isteðini canlandýrmaya çalýþýyoruz. Asla mutlak yoksunluk hedeflemiyoruz çünkü bu gerçekçi deðil. Ýnternet kiþinin hayatýnda kalacak ama kontrolü kiþinin elinde olacak. Ýhtiyaca göre sosyal hayatý geliþtirme, beceri geliþtirme çalýþmalarý yapýyoruz. Bazý durumlarda ilaç kullanabiliyoruz. Ayrýca internet baðýmlýlýðýna yüksek depresyon gibi baþka
hastalýklar eþlik edebiliyor."
