Ayaklarýnýzý modaya kurban etmeyin
Memorial Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Yalýn Dirik, ‘Yanlýþ ayakkabý seçiminin getirdiði rahatsýzlýklar ve dikkat edilmesi gerekenler’ hakkýnda bilgi verdi.Ayak problemlerinin önemli bölümü, yanlýþ ayakkabý seçiminden ortaya çýktýðýný ifade eden Dirik, "Bilinçli ayakkabý seçimi ise yaþam süreci içinde oluþabilecek bazý saðlýk problemlerini engelleyebilir. Ayak saðlýðý için, öncelikle ayaðýn þekline uygun ayakkabýlar seçmeye özen göstermek gerekir. Rastgele, "Sonradan geniþler" düþüncesiyle alýnan ayakkabýlar ayak saðlýðýný olumsuz etkiler. Bu tür ayakkabýlar parmaklarda þekil bozukluðu, basma bozukluðu, týrnak batmasý, ayak mantarý, nasýr, yorulma, bilek burkulmasý, ayak, bacak ve bel aðrýsýna neden olabilir" diye konuþtu.
Model ve renkten önce rahatlýðýna bakýn
Ayakkabý seçerken model ve renkten önce ayakkabýnýn rahatlýðýna, doðal malzemelerden imal edilmiþ olmasýna özen gösterilmesi gerektiðini ifade eden Dirik, "Dar kalýplý, üstü basýk, sivri burunlu, yüksek topuklu ayakkabýlar birçok saðlýk problemlerine davetiye çýkartmaktadýr ayrýca ayakkabý seçerken kiþinin çalýþma koþullarýný da göz önünde bulundurmasý gerekmektedir" þeklinde konuþtu.
Yüksek topuk sivri burun
Dirik, "Özellikle yüksek topuk ve sivri burunlu ayakkabý tercih eden bayanlarýn ayak baþparmaðý dýþa doðru yönelir, ayaðýn iç yan kenarýnda da kemik çýkýntýsý oluþur. Halluk Valgus denilen bu sorun ayakkabý tercihleri nedeniyle kadýnlarda erkeklere oranla 5 kat fazla görülmektedir" diyerek sözlerini þöyle sürdürdü:
"Hastalar hekime aðrýlý iç ayak çýkýntýsý, ikinci parmaðýn ayakkabýnýn tavanýna sürtmesi, ayak tabanýnda aðrýlý nasýr bulunmasý, ayakkabý sorunlarý, bazen de tamamen kozmetik nedenlerle gelirler. Ýlerleyen durumlarda baþparmak ekleminde kireçlenme görülür. Yürüme çok olumsuz etkilenir. Bir çok tedavi seçeneðinin söz konusu olduðu bu sorunun çözümünde hasta-hekim iletiþimi çok önemlidir. Hastalýðýn derecesine göre parmak arasý makara, gece atelleri, metatarsal petler, uygun ayakkabýlar ve çeþitli ameliyatlar (yumuþak doku-kemik) söz konusudur. Ayaklarýn hava almamasý ameliyata dahi neden olabilir."
Dirik'e göre uygun olmayan ayakkabýlar, ayaðýn yeterli þekilde havalandýrýlmasýný engelleyen sentetik çorap ve ayakkabýlarla, yanlýþ týrnak kesimi özellikle baþ parmakta etin týrnaða batmasýna neden oluyor.
Böyle bir durumda kiþinin þiddetli bir aðrý duyacaðýný ifade eden Dirik, "Bu arada eklenen enfeksiyonlarla aðrý duyarlýlýk, akýntý, batan týrnak çevresinde þiþlik geliþir. Ýlerleyen vakalarda kemik iltihabý geliþmesine yol açabilir" diye konuþuyor.
Dirik týrnak batmasýný engellemek için çözüm önerilerini þöyle sýralýyor:
"Týrnak batmasýný önlemek için, uygun ayakkabý giymek, týrnaklarýn uzun eksenlerine dik bir açý ile ve belirgin köþeler býrakacak þekilde kesmek ve ayak temizliðine özen göstermek gerekmektedir. . Özellikle ilerlemiþ vakalarda ameliyat kaçýnýlmazdýr. Týrnak çekimi bir yöntemse de, nüks oraný yüksek olduðundan kalýcý çözüm saðlayamamaktadýr. Diðer bir yöntem, batan týrnaðýn kýsmi çýkarýlmasýyla birlikte, ilgili týrnak yataðýnýn çýkarýlmasý ameliyatýdýr. Bu ameliyat, soruna kalýcý çözüm saðlamakla birlikte, parmak ve týrnak estetiði de zarar görmemektedir."
Yanlýþ ayakkabý seçiminin sonuçlarý:
Çekiç parmak: Parmaklar, ayakkabýnýn ucuna doðru itildiðinde, biçimsiz olarak kývrýlýr ve parmaðýn orta eklemi bükülerek oluþan þekil bozukluðu, ayakkabýnýn üst kýsmýna baský sonucu aðrýya neden olur.
Nasýr oluþumu: Ayakkabý ile ayaðýnýz arasýndaki sürtünme sonucu derinin sertleþip kalýnlaþmasýyla nasýr oluþur. Daha çok parmak altýnda veya parmak aralarýnda görülür.
Ayak bileði incinmeleri: Yüksek topuklu ayakkabý giyenlerde vücudun aðýrlýk merkezi öne kayar ve insan parmak ucunda yürüyormuþ gibi olur. Aðýrlýðý destekleme alaný daraldýðý için de dengenin çabuk bozulmasý sonucu düþme, ayak burkulmasý ve ayak bileðinde incinmeler meydana gelebilir.
Bacak aðrýsý: Yüksek topuklu ayakkabý zamanla, baldýr kaslarýnda kýsalmalara neden olur. Ýlaveten vücut aðýrlýk merkezinin öne kaymasý nedeniyle bacak kaslarýnda aþýrý zorlanma ve aðrýlar görülebilir.
Diz aðrýsý: Yüksek topuklu ayakkabý giymek vücudun aðýrlýk merkezini öne kaydýrarak dize ilave yük bindirir. Bu da dizlerde aðrý ve ileri yaþlarda kireçlenmelere neden olur.
Bel aðrýsý: Vücudun aðýrlýk merkezinin öne kaymasý belde kavis artýþýna neden olur. Bu da bel kaslarýnda aþýrý gerginlik ve aðrý yapar. Fazla kilolar, bu aðrýyý daha da çoðaltýr.
Ayakkabý alýrken dikkat edilmesi gerekenler
• Ayakkabýlarýnýzý akþama doðru alýn. Gün boyu ayaklarýnýza yük bindiði için akþama doðru ayaklar þiþer ve geniþler. Böylece akþam alýnan ayakkabý rahat ise, gün boyu giydiðinizde rahatsýz etmez.
• Ayakkabýnýn uzunluðu ve geniþliði ayaðýnýzla orantýlý olmalýdýr. Yaþ ilerledikçe ayak tabanýnda çökme sonucu ayaklar uzar ya da geniþler, bu nedenle ayak numaranýzý aralýklý olarak kontrol edin.
• Ayakkabý ayakta üzerine basarak denenmelidir. Çünkü yük bindiðinde ayak geniþler ve uzar.
• Ayakkabý alýrken her iki ayakkabý da denenmeli, çoðu kiþide, iki ayaðýn boy ve geniþliði ayný deðildir.
• Ayak bileði burkulmalarýný önlemek için daha geniþ ve daha kýsa topuklu olanlarý tercih edin. Ayakkabýnýn topuk yüksekliði 2,5 cm’yi aþmamalý.
• Parmaklarýnýzýn normal þeklini korumak için, sivri burunlu ayakkabýlardan kaçýnýn.
• Ayakkabý seçerken altýnýn “þok alýcý” özelliði olmasýna dikkat edin. Tahta veya benzeri çok kalýn ve esnek olmayan ya da çok ince olan ayakkabýlar, ayak bað ve eklemlerine aþýrý yük bindirerek aðrýya neden olur.
• Ayakkabýnýn iç kýsmý çok kaygan ve sert olmamalý ve ayaðýn doðal yapýsýna yani ayak kavislerine destek verecek biçimde olmalý.
• Ayakkabýnýn parmak ucundaki yüksekliði, ayakkabýnýn içinde parmaklarýnýzý kývýracak kadar yüksek ya da esnek olmalý.
• Kesinlikle satýcýnýn, ayakkabýnýn açýlýp ayaðýnýza uyacaðý sözlerine kanmayýn. Düzgün ayakkabýda böyle þey olmaz.
• Ayaðýnýzýn hava almasýna izin veren materyalleri, örneðin köseleyi tercih edin, naylon ve benzeri ayakkabýlardan kaçýnýn.
• Ayaðýnýza tam uyum gösteren numarayý alýn. Ayaðýnýzýn anatomik yapýsýna uymayan ve büyük yada sýkan ayakkabýyý giymek hem sakýncalýdýr, hem de ayakkabýyý deforme eder. En uzun parmaðýnýz ile ayakkabýnýn ucu arasýnda yarým santim boþluk olmalýdýr.
